اتصال به سوئیچ و ورود به محیط CLI
اتصال به سوئیچ اولین قدم برای هر نوع پیکربندی است. چه یک کاربر مبتدی باشید که تازه کابل کنسول را در دست گرفته، و چه یک متخصص شبکه که قصد عیب‌یابی سریع دارد، درک روش‌های اتصال و ورود به CLI پایه‌ای‌ترین مهارت شماست. در این بخش، مسیر اتصال از ساده‌ترین حالت (کابل کنسول) تا روش‌های حرفه‌ای‌تر مانند SSH را بررسی میکنیم.
اتصال از طریق کابل کنسول (Console Connection)
کابل کنسول رایج‌ترین و مطمئن‌ترین روش برای دسترسی اولیه به سوئیچ است. این روش حتی زمانی که سوئیچ هیچ تنظیماتی ندارد یا شبکه قطع است نیز کار می‌کند.
مراحل اتصال:
- کابل کنسول آبی‌رنگ را به پورت Console سوئیچ وصل کنید.
- سر دیگر کابل را به پورت USB یا COM لپ‌تاپ متصل کنید.
- یک نرم‌افزار ترمینال مانند PuTTY، SecureCRT یا TeraTerm را اجرا کنید.
- پورت COM را انتخاب کنید.
- تنظیمات استاندارد را وارد کنید:
- Baud Rate: 9600
- Data Bits: 8
- Parity: None
- Stop Bits: 1
- Flow Control: None
اتصال از طریق Telnet روش قدیمی و ناامن
Telnet زمانی محبوب بود، اما به دلیل ارسال اطلاعات به‌صورت متن ساده، امروزه توصیه نمی‌شود.
پیش‌نیازها:
- سوئیچ باید IP داشته باشد.
- VTY lines باید فعال باشند.
- پسورد باید تنظیم شده باشد.
مراحل اتصال:
- کابل کنسول آبی‌رنگ را به پورت Console سوئیچ وصل کنید.
- سر دیگر کابل را به پورت USB یا COM لپ‌تاپ متصل کنید.
- یک نرم‌افزار ترمینال مانند PuTTY، SecureCRT یا TeraTerm را اجرا کنید.
- پورت COM را انتخاب کنید.
- تنظیمات استاندارد را وارد کنید:
- Baud Rate: 9600
- Data Bits: 8
- Parity: None
- Stop Bits: 1
- Flow Control: None
Switch(config)# line vty 0 4
Switch(config-line)# password 1234
Switch(config-line)# login
نکته کلیدی :
Telnet فقط برای محیط‌های آزمایشگاهی یا شبکه‌های ایزوله مناسب است.
اتصال از طریق SSH روش استاندارد و امن
SSH امن‌ترین و حرفه‌ای‌ترین روش اتصال به سوئیچ است. تمام متخصصان شبکه از SSH استفاده می‌کنند.
مراحل فعال‌سازی SSH:
SSH امن‌ترین و حرفه‌ای‌ترین روش اتصال به سوئیچ است. تمام متخصصان شبکه از SSH استفاده می‌کنند.
Switch(config)# hostname Core-SW
Switch(config)# ip domain-name example.local
Switch(config)# crypto key generate rsa
Switch(config)# ip ssh version 2
Switch(config)# username admin secret StrongPass123
Switch(config)# line vty 0 4
Switch(config-line)# login local
Switch(config-line)# transport input ssh
سناریو واقعی :
در یک سازمان، مدیر شبکه باید از راه دور به سوئیچ‌ها دسترسی داشته باشد. با فعال‌سازی SSH، امنیت ارتباط تضمین می‌شود و امکان مدیریت از هر نقطه شبکه فراهم می‌گردد.
تنظیم IP برای مدیریت سوئیچ (SVI Interface)
برای اتصال از طریق شبکه (SSH یا Telnet)، باید روی سوئیچ یک IP تنظیم شود.
Switch(config)# interface vlan 1
Switch(config-if)# ip address 192.168.10.10 255.255.255.0
Switch(config-if)# no shutdown
Switch(config)# ip default-gateway 192.168.10.1
نکته:
در سوئیچ‌های لایه ۲، فقط یک SVI فعال می‌تواند برای مدیریت استفاده شود.
ورود به مودهای مختلف CLI
وقتی وارد سوئیچ می‌شوید، با چند سطح دسترسی روبه‌رو هستید:
User EXEC Mode (Switch>)
- سطح اولیه
- فقط مشاهده اطلاعات محدود
- مثال:
· Switch> show version
Privileged EXEC Mode (Switch#)
- سطح مدیریتی
- امکان اجرای دستورات مهم
- ورود با دستور:
· Switch> enable
Global Configuration Mode (Switch(config)#)
- برای تغییر تنظیمات کلی
- ورود با دستور:
· Switch# configure terminal
Interface Configuration Mode (Switch(config-if)#)
- برای تنظیم پورت‌ها
- مثال:
· Switch(config)# interface fastEthernet 0/1
نکته کلیدی:
برای خروج سریع از هر مود، از Ctrl + Z استفاده کنید.
نکات کلیدی این بخش
- همیشه اولین اتصال به سوئیچ از طریق Console انجام می‌شود.
- برای محیط‌های عملیاتی، SSH تنها روش استاندارد است.
- بدون تنظیم IP روی SVI، امکان اتصال شبکه‌ای وجود ندارد.
- شناخت مودهای CLI پایه‌ی تمام دستورات سیسکو است.
دستورات پایه برای مشاهده وضعیت و کانفیگ
اتصال به سوئیچ اولین قدم برای هر نوع پیکربندی است. چه یک کاربر مبتدی باشید که تازه کابل کنسول را در دست گرفته، و چه یک متخصص شبکه که قصد عیب‌یابی سریع دارد، درک روش‌های اتصال و ورود به CLI پایه‌ای‌ترین مهارت شماست. در این بخش، مسیر اتصال از ساده‌ترین حالت (کابل کنسول) تا روش‌های حرفه‌ای‌تر مانند SSH را بررسی میکنیم.
نمایش کانفیگ فعال (Running Config)
- همیشه اولین اتصال به سوئیچ از طریق Console انجام می‌شود.
- برای محیط‌های عملیاتی، SSH تنها روش استاندارد است.
- بدون تنظیم IP روی SVI، امکان اتصال شبکه‌ای وجود ندارد.
- شناخت مودهای CLI پایه‌ی تمام دستورات سیسکو است.
Switch# show running-config0.1
این دستور تمام تنظیمات فعال سوئیچ را نمایش می‌دهد. برای بررسی سریع وضعیت VLAN، پورت‌ها، امنیت و سرویس‌ها استفاده می‌شود.
نکته: اگر تغییری داده‌اید و ذخیره نکرده‌اید، فقط در این بخش دیده می‌شود.
نمایش کانفیگ ذخیره‌شده (Startup Config)
Switch# show startup-config
این فایل پس از ریبوت بارگذاری می‌شود. اگر با Running تفاوت دارد یعنی تغییرات ذخیره نشده‌اند.
نمایش وضعیت پورت‌ها
Switch# show interfaces status
خروجی شامل:
- وضعیت پورت (connected / notconnect)
- سرعت و duplex
- VLAN
- نوع پورت (access / trunk)
سناریو: اگر کاربر می‌گوید «اینترنت ندارم»، اولین جایی که نگاه می‌کنید همین دستور است.
نمایش جزئیات کامل یک پورت
Switch# show interface fastEthernet 0/1
برای عیب‌یابی مشکلات سرعت، خطا، collision و duplex mismatch استفاده می‌شود.
نمایش جدول MAC Address
Switch# show mac address-table/1
برای پیدا کردن اینکه یک دستگاه روی کدام پورت است، ضروری است.
مثال کاربردی:
می‌خواهید بدانید لپ‌تاپ کارمند روی کدام پورت وصل است → MAC را پینگ کنید → این دستور را بزنید.
نمایش VLANها
Switch# show vlan brief
تمام VLANهای ساخته‌شده و پورت‌های عضو هر VLAN را نشان می‌دهد.
نمایش وضعیت Trunk
Switch# show interfaces trunk
برای بررسی ارتباط بین سوئیچ‌ها و روترها ضروری است.
نمایش نسخه سیستم عامل (IOS Version)
Switch# show interfaces Switch# show version
اطلاعات مهم:
- نسخه IOS
- مدل سوئیچ
- مدت زمان روشن بودن (uptime)
مقدار RAM و Flash
فیلتر کردن خروجی‌ها
Switch# show run | include vlan
Switch# show run | begin interface
Switch# show run | exclude shutdown
برای پیدا کردن سریع یک بخش خاص در کانفیگ استفاده می‌شود.
نمایش تاریخچه دستورات
Switch# show history
برای بررسی اینکه چه دستوری اخیراً اجرا شده مفید است.
نمایش تاریخچه دستورات
Switch# show history
برای بررسی اینکه چه دستوری اخیراً اجرا شده مفید است.
نکات کلیدی این بخش
- دستورات show ابزار اصلی مشاهده وضعیت هستند.
- برای عیب‌یابی، سه دستور طلایی:
show interfaces status
show mac address-table
show vlan brief - فیلتر کردن خروجی‌ها سرعت کار را چند برابر می‌کند.
مدیریت کانفیگ – ذخیره، بازیابی، ریبوت
ذخیره‌سازی کانفیگ فعال
Switch# show history
یا:
Switch# copy running-config startup-config
این دستورها تنظیمات فعلی را در NVRAM ذخیره می‌کنند تا پس از ریبوت از بین نروند.
بازیابی کانفیگ ذخیره‌شده
Switch# copy startup-config running-config
این کار زمانی کاربرد دارد که تغییرات اشتباه انجام شده و می‌خواهید به آخرین نسخه ذخیره‌شده برگردید.
بکاپ گرفتن از کانفیگ روی TFTP
Switch# copy running-config tftp:
Address or name of remote host []? 192.168.10.20
Destination filename [running-config]? SW1-Backup.cfg
برای سازمان‌هایی که چندین سوئیچ دارند، بکاپ‌گیری منظم ضروری است.
برگرداندن بکاپ از TFTP
Switch# copy tftp: running-config
Address or name of remote host []? 192.168.10.20
Source filename []? SW1-Backup.cfg
بکاپ روی USB در مدل‌های پشتیبانی‌شده
Switch# copy running-config usbflash0:/backup.cfg
نمایش فایل‌های موجود در حافظه
Switch# dir flash:
Switch# dir usbflash0:
حذف فایل‌ها از حافظه
Switch# delete flash:config.old
ریبوت سوئیچ
Switch# reload
ریبوت بدون تأیید
Switch# reload force
ریبوت زمان‌بندی‌شده
Switch# reload in 5
Switch# reload at 23:30
بازگردانی سوئیچ به تنظیمات کارخانه (Factory Reset)
Switch# write erase
Switch# delete flash:vlan.dat
Switch# reload
پس از ریبوت، سوئیچ کاملاً خالی و آماده کانفیگ جدید است.
نکات کلیدی این بخش
- همیشه قبل از ریبوت، کانفیگ را ذخیره کنید.
- بکاپ‌گیری منظم از کانفیگ برای شبکه‌های سازمانی حیاتی است.
- فایل vlan.dat را فراموش نکنید؛ بسیاری از مشکلات VLAN از همین فایل ناشی می‌شود.
- ریست کارخانه فقط زمانی انجام شود که کاملاً مطمئن باشید.
تنظیمات مدیریتی و امنیت پایه
تغییر نام سوئیچ (Hostname)
Switch(config)# hostname Core-SW
نام‌گذاری صحیح سوئیچ‌ها در شبکه‌های بزرگ باعث مدیریت ساده‌تر و عیب‌یابی سریع‌تر می‌شود.
تنظیم پسورد برای حالت Privileged (Enable Secret)
Core-SW(config)# enable secret StrongPass123
این پسورد برای ورود به حالت مدیریتی استفاده می‌شود و به‌صورت رمزنگاری‌شده ذخیره می‌گردد.
تنظیم پسورد روی پورت Console
Core-SW(config)# line console 0
Core-SW(config-line)# password 1234
Core-SW(config-line)# login
برای جلوگیری از دسترسی فیزیکی بدون مجوز ضروری است.
تنظیم پسورد روی VTY (برای SSH/Telnet)
Core-SW(config)# line vty 0 4
Core-SW(config-line)# password 1234
Core-SW(config-line)# login
ایجاد کاربر با سطح دسترسی
Core-SW(config)# username admin privilege 15 secret StrongPass123
کاربر با سطح ۱۵ دسترسی کامل مدیریتی دارد.
فعال‌سازی SSH و غیرفعال‌سازی Telnet
Core-SW(config)# ip domain-name example.local
Core-SW(config)# crypto key generate rsa
Core-SW(config)# ip ssh version 2
Core-SW(config)# line vty 0 4
Core-SW(config-line)# transport input ssh
SSH تنها روش امن برای مدیریت از راه دور است.
تنظیم Banner امنیتی
Core-SW(config)# banner motd #
Unauthorized access is prohibited #
برای نمایش پیام هشدار قبل از ورود استفاده می‌شود.
غیرفعال کردن سرویس‌های غیرضروری
Core-SW(config)# no ip http server
Core-SW(config)# no cdp run
کاهش سطح حمله و افزایش امنیت.
تنظیم Logging و ارسال لاگ‌ها به Syslog Server
Core-SW(config)# logging 192.168.10.50
Core-SW(config)# logging trap warnings
برای مانیتورینگ حرفه‌ای شبکه ضروری است.
نکات کلیدی این بخش
- همیشه از enable secret استفاده کنید، نه enable password.
- Telnet را غیرفعال کنید مگر در محیط آزمایشگاهی.
- Banner یک الزام امنیتی در بسیاری از سازمان‌هاست.
- کاربران با privilege 15 باید محدود و کنترل‌شده باشند.
